Zo verdeel je bezittingen en pensioenaanspraken eerlijk in een scheidingsconvenant

Veel stellen denken dat de verdeling van bezittingen bij een scheiding simpel is. Jullie weten toch wat van wie is? Maar zodra jullie er samen over gaan praten, blijkt het ingewikkelder dan gedacht.

Wat doe je met de woning die jullie samen hebben gekocht? Hoe zit het met het pensioen dat één van jullie heeft opgebouwd tijdens het huwelijk? En hoe verdeel je bezittingen eerlijk als iemand meer heeft ingebracht dan de ander? Ik help jullie door die vragen heen, zodat jullie tot afspraken komen die voor allebei kloppen.

Gemeenschap van goederen of huwelijkse voorwaarden

Voordat jullie iets kunnen verdelen, moeten jullie weten wat er eigenlijk te verdelen valt. Dat hangt af van het huwelijksgoederenstelsel dat van toepassing is. Zijn jullie getrouwd in gemeenschap van goederen, dan is alles wat jullie samen hebben opgebouwd in principe van jullie beiden. Zijn jullie getrouwd met huwelijkse voorwaarden, dan gelden de afspraken die jullie destijds hebben vastgelegd.

In de praktijk zit de werkelijkheid vaak tussen twee uitersten in. Soms is er een woning op beider naam, maar zijn de spaargelden gescheiden gehouden. Soms bracht één van jullie een schuld in die nu ook verdeeld moet worden. Ik bekijk samen met jullie wat jullie situatie precies is, zodat we weten waar we aan beginnen.

Hoe jullie de woning verdelen

De woning is vaak het grootste bezit en tegelijk het meest gevoelige onderwerp. Er zijn drie gangbare opties. Eén van jullie neemt de woning over en betaalt de ander uit. Jullie verkopen de woning en verdelen de opbrengst. Of jullie spreken af dat één van jullie nog een tijdje in de woning blijft, bijvoorbeeld vanwege de kinderen, en dat jullie de verkoop uitstellen.

Bij de optie van overname moet de persoon die de woning overneemt de hypotheek volledig op eigen naam kunnen zetten. De bank kijkt daarbij naar het inkomen en de resterende hypotheekschuld. Een voorbeeld: jullie woning heeft een waarde van 380.000 euro en een hypotheek van 250.000 euro. De overwaarde is dan 130.000 euro. Als één van jullie de woning overneemt, is de ander in principe recht op de helft van die overwaarde, dus 65.000 euro. In het echtscheidingsconvenant leggen jullie dan vast wanneer dat bedrag betaald wordt en hoe de hypotheek wordt omgezet.

Bij Het Scheidingscollectief helpen we jullie om deze verdeling helder op papier te zetten, inclusief de financiële details en de onderlinge afspraken over timing.

Andere bezittingen en schulden verdelen

Naast de woning zijn er vaak meer bezittingen te verdelen. Denk aan spaargeld, een auto, een caravan, een effectenportefeuille of waardevolle inboedel. Schulden horen ook bij de verdeling, zoals een persoonlijke lening of een creditcardschuld die tijdens het huwelijk is ontstaan.

De verdeling hoeft niet altijd fifty fifty te zijn. Soms is het praktischer dat één van jullie de auto krijgt en de ander een groter deel van het spaargeld. Zolang jullie het allebei eerlijk vinden en het goed in het convenant staat, is dat prima. Wat telt, is dat de totale verdeling in balans is.

Ik zie regelmatig dat mensen kleine bezittingen vergeten, zoals een tweede spaarrekening, een abonnement met resterende waarde of een uitstaande lening aan een familielid. Die horen ook in het convenant. Een vergeten bezit kan later voor onverwachte discussies zorgen.

Pensioen verdelen bij scheiding

Pensioen is voor veel mensen het meest onbekende onderdeel van de verdeling. Toch is het financieel gezien vaak een van de grootste posten. Tijdens het huwelijk bouwen jullie allebei pensioen op, of misschien doet voornamelijk één van jullie dat. De wet zegt dat dit tijdens het huwelijk opgebouwde pensioen in principe verdeeld wordt bij scheiding. Dit heet pensioenverevening.

Bij pensioenverevening krijgt de partner zonder of met minder pensioen recht op een deel van het pensioen van de ander. Dat deel wordt later uitbetaald als het pensioen ingaat. Een voorbeeld: als jullie tien jaar getrouwd zijn geweest en één van jullie heeft in die periode 400 euro per maand aan pensioen opgebouwd, heeft de ander in principe recht op 200 euro per maand als dat pensioen later ingaat.

Naast verevening is er ook een andere optie, namelijk conversie. Bij conversie wordt het pensioen meteen gesplitst en krijgt ieder zijn of haar eigen deel. Dat geeft meer onafhankelijkheid, maar heeft ook fiscale gevolgen. Ik bespreek met jullie welke optie het beste past bij jullie situatie en zorg dat de keuze goed in het convenant staat.

Pensioen in eigen beheer en andere vormen

Niet iedereen bouwt pensioen op via een werkgever. Zelfstandigen sparen soms zelf voor hun pensioen, via een lijfrente of een andere voorziening. Dat maakt de verdeling complexer, maar niet onmogelijk.

Bij Het Scheidingscollectief kijken we ook naar dit soort situaties. We brengen samen met jullie in kaart welke pensioenvormen er zijn en hoe die meegenomen kunnen worden in het convenant. Zo blijft er niets buiten beeld en weten jullie allebei waar jullie aan toe zijn.

Het is ook mogelijk dat jullie afspreken om van pensioenverevening af te zien. Dat kan, maar moet dan expliciet en bewust in het convenant worden vastgelegd. En jullie moeten allebei begrijpen wat dat op de lange termijn betekent.

Alles vastleggen in het convenant

Als alle bezittingen, schulden en pensioenaanspraken in kaart zijn gebracht, komen de afspraken op papier. Het convenant is het document waarin jullie verdeling officieel wordt vastgelegd. Het is de basis voor de afhandeling van de scheiding bij de rechtbank.

Een goed convenant is concreet. Het noemt bedragen, datums en namen. Het beschrijft wat er met de woning gebeurt, hoe spaargeld verdeeld wordt, welke pensioenoptie jullie kiezen en wanneer alles geregeld is. Vaagheid in een convenant leidt later tot discussie. Ik zorg ervoor dat de tekst helder is en dat jullie allebei begrijpen wat er staat voordat jullie tekenen.

Bij Het Scheidingscollectief stellen we convenanten op die volledig zijn en die aansluiten bij jullie specifieke situatie. We gebruiken geen standaardteksten die niet bij jullie passen.

Veelgestelde vragen over verdeling van bezittingen en pensioenaanspraken in een scheidingsconvenant

Moeten we alles fifty fifty verdelen?

Nee, dat hoeft niet. Jullie mogen zelf afspreken hoe de verdeling eruitziet, zolang jullie het allebei eerlijk vinden en de afspraken duidelijk op papier staan. De wet stelt wel regels voor bepaalde situaties, bijvoorbeeld voor pensioenverevening, maar ook daarin hebben jullie keuzeruimte. Ik help jullie om te begrijpen wat de wettelijke uitgangspunten zijn en waar jullie zelf keuzes kunnen maken.

Wat als we het niet eens worden over de waarde van een bezitting?

Dat is een veelvoorkomend probleem, vooral bij de woning. Als jullie het niet eens zijn over de waarde, kunnen jullie een gezamenlijke taxateur inschakelen. Die geeft een onafhankelijk oordeel over de marktwaarde. Voor andere bezittingen, zoals sieraden of antiek, kan een taxateur of verzekeringswaarde als uitgangspunt dienen. Bij Het Scheidingscollectief begeleiden we dit proces, zodat er een waarde is waar jullie allebei achter staan.

Kunnen we pensioenverevening overslaan als we dat allebei willen?

Ja, dat kan. Jullie mogen samen afspreken dat het pensioen niet verdeeld wordt. Dit moet dan schriftelijk worden vastgelegd in het convenant. Maar het is verstandig om goed na te denken over de gevolgen. Als één van jullie veel minder pensioen heeft dan de ander, kan dit later tot financiële problemen leiden. Ik bespreek met jullie wat afzien van verevening in jullie geval betekent, zodat jullie een bewuste keuze maken.

Een eerlijke verdeling begint met een goed gesprek

De verdeling van bezittingen en pensioen hoeft geen strijd te worden. Met de juiste begeleiding en een helder overzicht kom je samen verder dan je denkt. Het gaat niet om wie het meeste krijgt, maar om afspraken waar jullie allebei mee verder kunnen.

Bij Het Scheidingscollectief helpen we jullie om die afspraken te maken en vast te leggen. Neem gerust contact op als jullie willen weten hoe we jullie daarbij kunnen ondersteunen.