Dit moet er allemaal in staan in een juridisch geldig scheidingsconvenant

Veel stellen denken dat een scheidingsconvenant pas nodig is als de scheiding moeizaam verloopt. Maar ook als jullie het goed met elkaar kunnen vinden, is een volledig en juridisch geldig convenant onmisbaar. Zonder de juiste onderdelen is het document namelijk niet compleet, en kan de rechtbank de scheiding niet verwerken. Ik leg jullie uit wat er precies in moet staan, en waarom elk onderdeel ertoe doet.

Wat een scheidingsconvenant juridisch gezien is

Een scheidingsovereenkomst is een schriftelijke overeenkomst tussen twee partners die gaan scheiden. Het legt alle afspraken vast die jullie samen maken over de afwikkeling van het huwelijk of geregistreerd partnerschap. Het convenant is geen optioneel document. De rechtbank vraagt ernaar als onderdeel van het scheidingsverzoek.

Het convenant is bindend zodra jullie beiden hebben ondertekend. Dat betekent dat jullie allebei rechten en plichten hebben op basis van wat erin staat. Een goed opgesteld convenant voorkomt later discussie, omdat er geen ruimte is voor twee interpretaties.

Bij Het Scheidingscollectief helpen we jullie om een convenant op te stellen dat juridisch klopt en voor jullie allebei begrijpelijk is.

De verdeling van bezittingen en schulden

Dit is vaak het uitgebreidste onderdeel van het convenant. Alle bezittingen die tot het huwelijksvermogen behoren, moeten worden benoemd en verdeeld. Denk aan de woning, bankrekeningen, beleggingen, een auto, spullen van waarde en spaartegoeden.

Stel: jullie hebben samen een woning. Dan moet het convenant vastleggen wie de woning krijgt, voor welk bedrag de ander wordt uitgekocht, en hoe de hypotheek wordt afgehandeld. Vaag omschreven afspraken zoals "we verdelen de woning eerlijk" zijn niet bruikbaar. De bank en de notaris hebben concrete bedragen en namen nodig.

Hetzelfde geldt voor schulden. Een persoonlijke lening, een roodstand of een creditcardschuld moet worden toegewezen aan één van jullie, of verdeeld met een duidelijke regeling. Schulden die niet worden benoemd, kunnen later alsnog problemen veroorzaken.

Partneralimentatie en de voorwaarden daarvan

Niet bij elke scheiding is partneralimentatie van toepassing. Maar als er een verschil is in inkomen, en één van jullie heeft financiële ondersteuning nodig na de scheiding, dan hoort dit in het convenant. De rechter kan bepalen of alimentatie redelijk is, maar jullie mogen ook zelf afspreken wat passend is.

In het convenant staat dan het maandbedrag, de duur van de alimentatie en de indexeringsafspraak. De indexering bepaalt of het bedrag jaarlijks meestijgt met de loonindex. Zonder die afspraak weten jullie niet wat er over drie jaar geldt.

Een voorbeeld: als één partner jarenlang minder heeft gewerkt om voor de kinderen te zorgen, is partneralimentatie vaak aan de orde. Het convenant legt dan vast hoe lang die bijdrage loopt en onder welke omstandigheden die stopt, bijvoorbeeld bij hertrouwen.

Pensioenverevening of pensioenconversie

Pensioen is een onderdeel dat mensen vaak vergeten of uitstellen. Toch is het in veel gevallen een van de grootste financiële posten bij een scheiding. Tijdens het huwelijk bouw je allebei pensioen op, en bij scheiding heeft de wet daar een regeling voor: pensioenverevening.

Bij standaard verevening ontvangt de partner zonder of met minder pensioenopbouw later een deel van het pensioen van de ander. Jullie kunnen er ook voor kiezen om het pensioen te converteren, wat betekent dat ieder een zelfstandig recht opbouwt. Beide opties hebben voor en nadelen, afhankelijk van jullie situatie.

Het convenant moet duidelijk vermelden welke keuze jullie maken. Als dit onderdeel ontbreekt, past de wet automatisch de standaardregeling toe. Dat hoeft niet verkeerd te zijn, maar het is beter om bewust te kiezen.

Fiscale afspraken over het scheidingsjaar

Het jaar waarin jullie scheiden, zijn jullie fiscaal nog partners voor een deel van het jaar. Dat heeft gevolgen voor de belastingaangifte. Wie trekt de hypotheekrente af? Wie neemt de aftrekpost voor zorgkosten? Wie geeft de gemeenschappelijke spaartegoed op?

Dit klinkt technisch, maar het heeft een directe invloed op wat jullie terugkrijgen of moeten betalen na afloop van het belastingjaar. In het convenant leggen jullie vast hoe jullie de aangifte over het scheidingsjaar regelen en wie welke aftrekposten claimt.

Ik zie regelmatig dat dit onderdeel wordt overgeslagen, met als gevolg dat beide partners later dezelfde aftrekpost indienen. Dat leidt tot correcties van de belastingdienst en soms tot naheffingen. Een paar regels in het convenant voorkomt dat.

De echtscheidingskosten en wie wat betaalt

Ook de kosten van de scheiding zelf moeten worden verdeeld. Denk aan griffierechten voor de rechtbank, kosten voor juridische begeleiding en eventuele notariskosten. Jullie mogen zelf bepalen wie welk deel betaalt, zolang het maar duidelijk in het convenant staat.

Als één partner de kosten volledig draagt, staat dat erin. Als jullie de kosten fifty fifty verdelen, staat dat erin. En als er een afwijkende regeling is, bijvoorbeeld omdat één partner een hoog inkomen heeft, is ook dat vastgelegd. Zonder deze afspraak kan achteraf discussie ontstaan over wie wat schuldig is.

Bij Het Scheidingscollectief bespreken we dit onderdeel standaard met jullie, zodat het convenant ook op dit punt compleet is.

Handtekeningen en de rol van de datum

Een scheidingsconvenant is pas juridisch geldig als jullie beiden hebben ondertekend. De datum van ondertekening is daarbij belangrijk, want die bepaalt vanaf wanneer de afspraken gelden. Sommige afspraken, zoals de ingangsdatum van alimentatie, zijn direct gekoppeld aan de datum van ondertekening of de datum van inschrijving bij de gemeente.

Het convenant moet ook worden ingediend bij de rechtbank als bijlage bij het verzoekschrift tot echtscheiding. Zonder het ondertekende document kan de procedure niet worden afgerond. De rechter controleert of het convenant volledig is en of er geen strijdige bepalingen in staan.

Ik controleer het document altijd op volledigheid voordat het wordt ingediend. Zo voorkomen we vertraging in de procedure.

Veelgestelde vragen over een juridisch geldig scheidingsconvenant

Wat gebeurt er als we een onderdeel vergeten op te nemen in het convenant?

Als een onderdeel ontbreekt, geldt de wettelijke regeling automatisch. Dat kan in jullie voordeel werken, maar ook niet. Bij pensioen past de wet verevening toe als jullie niets hebben afgesproken. Bij schulden die niet zijn benoemd, kunnen schuldeisers beiden aanspreken. Het is daarom altijd beter om het convenant volledig op te stellen. Bij Het Scheidingscollectief gebruiken we een vaste checklist om te zorgen dat niets wordt overgeslagen.

Moet het convenant worden opgesteld door een advocaat of mediator?

Dat hoeft niet wettelijk verplicht. Jullie mogen in principe zelf een convenant opstellen. Maar een document dat onjuist is geformuleerd of onvolledige afspraken bevat, biedt geen echte bescherming. Een professional controleert of de afspraken kloppen en of ze juridisch houdbaar zijn. Dat geeft jullie allebei zekerheid dat het document doet wat het moet doen.

Kunnen we het convenant later nog aanpassen?

Sommige onderdelen kunnen worden gewijzigd, andere niet. Partneralimentatie kan in bepaalde gevallen worden herzien door de rechter als de omstandigheden ingrijpend veranderen. De verdeling van bezittingen is definitief zodra die is uitgevoerd. Wijzigingen in het convenant moeten altijd schriftelijk worden vastgelegd en door beiden worden ondertekend. Een mondeling bijgestelde afspraak heeft geen juridische waarde.

Een volledig convenant is een rustig begin van een

nieuwe fase

Een scheiding vraagt veel van jullie. De praktische afwikkeling hoeft daar niet nog een extra last bij te zijn. Een volledig en juridisch geldig scheidingsconvenant geeft jullie allebei duidelijkheid en bescherming, nu en later.

Bij Het Scheidingscollectief stellen we het convenant stap voor stap met jullie op. Elk onderdeel wordt besproken, concreet geformuleerd en gecontroleerd. Zo weten jullie zeker dat het klopt. Neem gerust contact op als jullie willen weten hoe we jullie daarbij kunnen helpen.