Wat je moet weten over de verdeling van bedrijfsactiva bij een scheiding van ondernemers

Wanneer jullie beiden ondernemer zijn, of wanneer één van jullie een bedrijf heeft, raakt de scheiding aan veel meer dan alleen de inboedel en de hypotheek. Er zijn machines, voorraden, klantbestanden, merknamen, goodwill en soms ook schulden die bij het bedrijf horen. Al die onderdelen hebben een waarde, en die waarde speelt een rol bij de verdeling. Dat maakt een scheiding voor ondernemers een stuk complexer dan voor mensen in loondienst.

Ik merk in de praktijk dat dit voor veel koppels een van de meest spannende onderdelen is. Niet alleen omdat er financieel veel op het spel staat, maar ook omdat een bedrijf voor velen meer is dan een bezit. Het is iets dat jullie zelf hebben opgebouwd. Ik help jullie om daar op een eerlijke en overzichtelijke manier mee om te gaan.

Wat valt er eigenlijk onder bedrijfsactiva

Bedrijfsactiva zijn alle bezittingen die aan het bedrijf toebehoren en waarde vertegenwoordigen. Dat zijn de tastbare dingen, zoals apparatuur, voertuigen, kantoorinventaris en voorraden. Maar ook de minder tastbare onderdelen tellen mee, zoals het klantenbestand, een merknaam, lopende contracten en de reputatie van het bedrijf. Die laatste categorie wordt ook wel goodwill genoemd.

Goodwill is een begrip dat veel vragen oproept bij scheidingen van ondernemers. Het gaat om de extra waarde die een bedrijf heeft bovenop de tastbare bezittingen. Denk aan een fysiotherapiepraktijk met een vaste patiëntengroep of een bouwbedrijf met een sterke reputatie in de regio. Die opgebouwde waarde telt mee bij de verdeling, ook al staat ze nergens op een factuur.

Een voorbeeld: een fotostudio heeft een camera-uitrusting ter waarde van tienduizend euro en een klantenbestand dat jaarlijks zestigduizend euro aan terugkerende opdrachten oplevert. Beide onderdelen zijn relevant voor de waardering van het bedrijf en dus voor de verdeling bij een scheiding.

Hoe wordt de waarde van een bedrijf bepaald

Het bepalen van de bedrijfswaarde is een vak apart. Er zijn verschillende methoden, en welke methode het meest passend is, hangt af van het type bedrijf. De meest gebruikte methodes zijn de rentabiliteitswaarde, de intrinsieke waarde en de gecorrigeerde nettovermogenswaarde.

De rentabiliteitswaarde kijkt naar de toekomstige verdiencapaciteit van het bedrijf. De intrinsieke waarde kijkt naar wat het bedrijf nu werkelijk bezit en wat de schulden zijn. In de praktijk wordt vaak een combinatie gebruikt. Een registeraccountant of een gespecialiseerde bedrijfswaarderaar stelt die waarde vast op basis van de jaarrekeningen en andere financiële gegevens.

Bij Het Scheidingscollectief schakel ik in complexe situaties de juiste deskundigen in. Zo zorgen we samen dat de waardering realistisch is en dat jullie beiden begrijpen hoe het bedrag tot stand is gekomen. Een eerlijke en transparante waardering voorkomt discussie achteraf.

Gemeenschap van goederen of huwelijkse voorwaarden

Of bedrijfsactiva bij de verdeling horen, hangt sterk af van hoe jullie huwelijk of geregistreerd partnerschap juridisch was geregeld. Bij een gemeenschap van goederen valt het bedrijf in principe in de gemeenschap en moet de waarde worden verdeeld. Bij huwelijkse voorwaarden kan dat anders liggen.

Als jullie huwelijkse voorwaarden hebben met een koude uitsluiting, dan blijft ieders vermogen strikt gescheiden. Een bedrijf dat voor het huwelijk is opgebouwd of dat privé is opgebouwd, valt dan buiten de verdeling. Maar ook bij huwelijkse voorwaarden zijn er nuances. Als privévermogen en gemeenschappelijk geld zijn vermengd, kan er toch een vergoedingsrecht ontstaan.

Een voorbeeld: stel dat jullie samen hebben gespaard en dat geld is gebruikt om machines voor het bedrijf van één partner aan te schaffen. Dan heeft de andere partner mogelijk recht op een vergoeding, ook als er huwelijkse voorwaarden zijn. Ik help jullie om die situaties te ontrafelen en helder te krijgen wat er precies geldt.

Wat als beide partners in het bedrijf werken

Soms werken jullie allebei in het bedrijf, officieel of informeel. Misschien is één van jullie in dienst of heeft meegewerkt zonder vergoeding. Dat maakt de verdeling nog gevoeliger, omdat er dan ook een arbeidsrechtelijke of financiële aanspraak kan bestaan.

Als één partner onbetaald heeft meegewerkt aan de groei van het bedrijf van de ander, dan is dat een bijdrage die bij de verdeling een rol kan spelen. Rechters kijken naar wat redelijk is, ook als er nooit formele afspraken zijn gemaakt. Die bijdrage kan worden meegewogen in de verdeling van de bedrijfswaarde of als aparte vordering worden meegenomen.

Ik zie dit regelmatig voorbijkomen: een partner die de administratie deed, klanten belde of meewerkte op de werkvloer, terwijl het bedrijf formeel op één naam stond. Die inzet heeft waarde gehad. Het is goed om dat eerlijk te erkennen en mee te nemen in de gesprekken bij een scheiding.

Hoe gaan jullie verder met het bedrijf na de scheiding

Dit is een van de meest praktische vragen. Wie neemt het bedrijf over, of gaan jullie het verkopen? Als één van jullie het bedrijf wil voortzetten, dan moet de andere partner worden uitgekocht. Dat betekent dat de waarde van het aandeel van de vertrekkende partner in geld moet worden uitbetaald.

Uitkopen klinkt eenvoudig, maar vraagt in de praktijk om een goede financieringsoplossing. Niet iedereen heeft direct de liquiditeit om de andere partner uit te kopen. In dat geval kunnen jullie afspreken om het bedrag in termijnen te betalen of gebruik te maken van een bankfinanciering. Het is belangrijk om die afspraken goed vast te leggen.

Als jullie besluiten het bedrijf samen te verkopen, dan is de aanpak anders. Dan gaat het om het vinden van een koper, het afhandelen van de transactie en het verdelen van de verkoopopbrengst. Bij Het Scheidingscollectief help ik jullie om die keuzes helder te maken en de gevolgen van elke optie te overzien.

Fiscale gevolgen bij bedrijfsverdeling

De fiscale kant van bedrijfsverdeling wordt vaak onderschat. Als een bedrijf of aandelen van eigenaar wisselen bij een scheiding, kan dat belastingconsequenties hebben. Denk aan overdrachtsbelasting, vennootschapsbelasting of inkomstenbelasting over een stille reserve in het bedrijf.

Een stille reserve is het verschil tussen de boekwaarde van een bedrijfsmiddel en de werkelijke waarde. Stel dat een bedrijfspand in de boeken staat voor tweehonderdduizend euro, maar bij verkoop driehonderdduizend euro oplevert. Die honderdduizend euro winst is belastbaar. Dat soort bedragen kunnen de netto opbrengst flink beïnvloeden.

Er bestaan gelukkig fiscale faciliteiten die het mogelijk maken om bedrijfsoverdrachten bij echtscheiding geruisloos of belastingvrij te laten verlopen. Een belastingadviseur of accountant kan daarin adviseren. Ik zorg ervoor dat jullie tijdig met de juiste mensen om tafel zitten, zodat verrassingen worden voorkomen.

Veelgestelde vragen over de verdeling van bedrijfsactiva bij een scheiding van ondernemers

Moet het bedrijf altijd worden gewaardeerd door een externe deskundige

Niet altijd, maar het is in de meeste gevallen sterk aan te raden. Als jullie het eens zijn over de waarde en die inschatting realistisch is, kunnen jullie die waardering in onderling overleg vastleggen. Maar bij grotere bedrijven of complexere structuren is een onafhankelijke waardering verstandig. Dat geeft beide partners zekerheid en voorkomt discussie later.

Wat als het bedrijf meer schulden heeft dan bezittingen

Dan is de bedrijfswaarde negatief. In dat geval is er niets te verdelen vanuit het bedrijf, maar kunnen de schulden wel gevolgen hebben voor jullie privésituatie. Als jullie privé hoofdelijk aansprakelijk zijn voor bedrijfsleningen, dan raakt dat de algehele boedelverdeling. Ik help jullie in kaart brengen hoe de schulden zijn geregeld en wat dat

voor jullie beiden betekent.

Kan ik het bedrijf buiten de scheiding houden als ik het zelf heb opgebouwd

Dat hangt af van jullie huwelijkse voorwaarden of de situatie in de gemeenschap van goederen. Als er huwelijkse voorwaarden zijn met een duidelijke uitsluiting, is er een goede kans dat het bedrijf buiten de verdeling blijft. Bij gemeenschap van goederen is dat lastiger. Zelfs dan zijn er situaties waarbij een deel buiten de verdeling valt, bijvoorbeeld als het bedrijf is opgebouwd met privégeld van vóór het huwelijk. Dit vraagt om maatwerk en een zorgvuldige analyse van de feiten.

Van complexiteit naar overzicht

Een scheiding waarbij een bedrijf betrokken is, heeft veel lagen. Toch hoeft dat niet te betekenen dat jullie vastlopen. Met de juiste begeleiding en de juiste deskundigen aan tafel is het mogelijk om ook de meest complexe situaties stap voor stap te ontrafelen.

Neem contact op met Het Scheidingscollectief of kijk op de website voor meer informatie over hoe ik jullie hierbij kan begeleiden.