Welke fouten in een scheidingsconvenant kost je later duizenden euro's

Een scheidingsconvenant opstellen lijkt soms een kwestie van afspraken opschrijven en ondertekenen. Maar een convenant is een juridisch document met grote financiële gevolgen. Een kleine fout, een onduidelijke formulering of een vergeten onderdeel kan jaren later leiden tot dure procedures of onverwachte schulden.

Ik zie het regelmatig bij mensen die bij Het Scheidingscollectief aankloppen nadat er iets is misgegaan. Niet omdat ze onzorgvuldig waren, maar omdat ze niet wisten waar ze op moesten letten. Daarom zet ik de meest voorkomende en kostbaarste fouten voor jullie op een rij.

Onduidelijke afspraken over de eigen woning

De eigen woning is in de meeste scheidingen het grootste financiële onderdeel. Toch zijn de afspraken hierover in veel convenanten vaag of onvolledig. Wie neemt de woning over? Tegen welke waarde? En wat gebeurt er als de bank de hypotheek niet wil overschrijven op één naam?

Stel dat jullie afspreken dat één van jullie de woning overneemt, maar de bank geeft geen akkoord voor een nieuwe hypotheek op één inkomen. Als jullie convenant daar geen oplossing voor beschrijft, staan jullie met lege handen. Dan begint er een nieuw conflict, en soms een rechtszaak. De kosten daarvan lopen al snel op tot duizenden euro's, los van de stress die erbij hoort.

Een goed convenant beschrijft wat er gebeurt in verschillende scenario's. Wat als de overname niet lukt? Binnen welke termijn moet de woning worden verkocht? Hoe worden de overwaarde of restschuld verdeeld? Dit soort details lijken klein, maar ze voorkomen grote problemen later.

De indexering van alimentatie niet of verkeerd opnemen

Alimentatie is zelden een vast bedrag voor altijd. De meeste alimentatiebedragen worden jaarlijks aangepast aan de inflatie. Dat heet indexering. Als jullie dit niet of onjuist vastleggen in het convenant, kan dat leiden tot een situatie waarbij één van jullie jarenlang te veel of te weinig betaalt.

Ik zie convenanten voorbijkomen waarbij de indexering helemaal ontbreekt. De alimentatieontvanger denkt dan dat het bedrag jaarlijks stijgt, maar de ander betaalt al vijf jaar hetzelfde. Die achterstand is dan in theorie alsnog opeisbaar. Stel dat het verschil over vijf jaar oploopt tot vijfduizend euro. Dan heeft één van jullie ineens een onverwachte schuld.

Omgekeerd zien we ook dat de indexering wel is opgenomen, maar verkeerd is berekend of gebaseerd op het verkeerde jaar. Laat dit altijd controleren door iemand die weet hoe het hoort. Bij Het Scheidingscollectief nemen we dit soort details standaard mee in de beoordeling van het convenant.

Pensioenverdeling die onvolledig of over het hoofd wordt gezien

Pensioen voelt ver weg als jullie midden in een scheiding zitten. Toch is het in veel gevallen een van de grootste vermogensposten. En het is ook een van de meest vergeten onderdelen in een scheidingsconvenant.

Bij een huwelijk of geregistreerd partnerschap geldt standaard dat het pensioen dat tijdens het huwelijk is opgebouwd wordt gedeeld. Dat heet pensioenverevening. Maar jullie kunnen ook kiezen voor een andere verdeling, mits jullie dat goed vastleggen. Als jullie er niets over opnemen, geldt automatisch de wettelijke regeling. Dat kan betekenen dat één van jullie recht heeft op een deel van het pensioen van de ander, ook als jullie dat niet zo bedoeld hadden.

Wat ik ook tegenkom is dat partijen afzien van pensioenverevening zonder te beseffen wat ze opgeven. Iemand die jaren niet of minder heeft gewerkt om voor de kinderen te zorgen, geeft daarmee een aanzienlijk bedrag weg. Zorg dus dat jullie weten wat de keuze betekent voordat jullie iets ondertekenen.

Vergeten schulden die later toch jouw probleem worden

Een convenant gaat niet alleen over wat jullie hebben opgebouwd, maar ook over wat jullie samen schuldig zijn. Denk aan een persoonlijke lening, een creditcardschuld, een roodstand of een studieschuld die tijdens het huwelijk is gemaakt. Als jullie deze schulden niet benoemen in het convenant, kan er later discussie ontstaan over wie wat moet betalen.

In de meeste huwelijkse situaties zijn schulden die tijdens het huwelijk zijn gemaakt gemeenschappelijk. Dat betekent dat schuldeisers in principe beide partijen kunnen aanspreken. Ook als jullie onderling hebben afgesproken dat één van jullie de schuld draagt, beschermt dat niet automatisch tegen een schuldeiser die de ander toch aanspreekt.

Een voorbeeld: jullie spreken af dat de ene partner de persoonlijke lening overneemt. Maar jullie leggen niet vast dat die partner de ander ook vrijwaart als de bank toch bij de ander aanklopt. Dan heeft de ander alsnog een financieel probleem. Dit soort vrijwaringsclausules klinken technisch, maar ze zijn eenvoudig op te nemen en ze voorkomen grote ellende.

Fiscale gevolgen die jullie niet hebben meegenomen

Een scheiding heeft bijna altijd fiscale gevolgen. Toch zijn die in veel convenanten niet of nauwelijks meegenomen. Dat is begrijpelijk, want belastingregels zijn complex. Maar de gevolgen kunnen groot zijn.

Denk aan de hypotheekrenteaftrek. Als één van jullie in de woning blijft wonen en de ander de hypotheekrente betaalt als onderhoudsbijdrage, zijn er specifieke regels over wie de rente mag aftrekken en voor hoe lang. Als jullie dat niet goed vastleggen, kan één van jullie plotseling geen recht meer hebben op een aftrekpost die jullie hadden ingecalculeerd.

Ook alimentatie heeft fiscale gevolgen. Partneralimentatie was lange tijd aftrekbaar voor de betaler en belast bij de ontvanger. Die regels zijn veranderd, maar de overgangsregelingen zijn ingewikkeld. Als jullie convenant hier niet op aansluit, kan één van jullie voor een onverwachte belastingaanslag komen te staan. Ik adviseer altijd om een fiscalist mee te laten kijken als er complexe situaties spelen.

Een convenant dat niet wordt nagekomen en geen executoriale titel heeft

Een convenant dat jullie samen hebben opgesteld en ondertekend, is bindend. Maar als één van jullie zich er niet aan houdt, heb je een probleem als er geen executoriale titel is. Dat betekent dat je naar de rechter moet om nakoming af te dwingen. Dat kost tijd en geld.

Als het convenant is opgenomen in een notariële akte of in een rechterlijke beschikking, dan heeft het executoriale kracht. Dat wil zeggen dat je zonder nieuwe rechtszaak beslag kunt laten leggen als de ander niet betaalt. Dit is een technisch punt, maar het maakt in de praktijk een groot verschil.

Stel dat de alimentatie maand na maand niet wordt betaald. Zonder executoriale titel begin je telkens opnieuw. Met een executoriale titel kun je veel sneller ingrijpen. Dit is een van de redenen waarom ik altijd aanraad om het convenant goed juridisch te laten vastleggen, ook als de scheiding op vriendschappelijke voet verloopt.

Veelgestelde vragen over fouten in een scheidingsconvenant

Kunnen we een fout in ons convenant nog herstellen nadat we het hebben ondertekend

Ja, dat kan in veel gevallen. Als jullie allebei akkoord gaan met een aanpassing, kunnen jullie een aanvullende overeenkomst opstellen. Daarin leg je de correctie vast. Is één van jullie het er niet mee eens, dan kan een mediator helpen om er samen uit te komen. In het uiterste geval beslist de rechter. Het herstellen van een fout is bijna altijd goedkoper dan de gevolgen ervan jarenlang accepteren.

Hoe weten we of ons convenant volledig en correct is

Dat weet je zeker als een professional het heeft beoordeeld. Een convenant dat jullie zelf of via een online tool hebben opgesteld, mist soms cruciale onderdelen. Denk aan pensioen, fiscale gevolgen of vrijwaringsclausules. Bij Het Scheidingscollectief beoordelen we convenanten op volledigheid en signaleren we wat er ontbreekt of onduidelijk is. Zo weten jullie zeker dat het document klopt.

Wat is het risico als we geen notariële akte laten opstellen

Het risico is dat jullie convenant geen executoriale kracht heeft. Dat betekent dat je bij niet nakoming altijd eerst naar de rechter moet. Dat kost tijd en geld. Bovendien kan een convenant zonder notariële vastlegging makkelijker worden betwist als er later een conflict ontstaat. Voor afspraken over de woning is een notariële akte bovendien verplicht om de overdracht of toewijzing juridisch te laten werken.

Voorkomen is goedkoper dan herstellen

De meeste fouten in een convenant ontstaan niet door kwade wil, maar door onwetendheid. Jullie weten niet wat jullie niet weten. En dat is precies waarom goede begeleiding zo waardevol is.

Bij Het Scheidingscollectief help ik jullie om een convenant op te stellen dat volledig is, juridisch klopt en aansluit bij jullie situatie. Neem gerust contact op als jullie twijfelen over wat er in jullie convenant staat of ontbreekt.