Wat is het verschil tussen een mediator en advocaat

Bij een scheiding krijgt u te maken met een belangrijke keuze: gaat u elk met een eigen advocaat aan de slag, of kiest u voor mediation? Beide opties hebben hun eigen rol, kosten en aanpak. In dit artikel leggen we het verschil uit, zodat u een weloverwogen keuze kunt maken voor uw situatie.

Wat doet een advocaat bij een scheiding?

Een advocaat behartigt de belangen van één persoon. Bij een scheiding betekent dat: jouw advocaat werkt voor jou, en de advocaat van je partner werkt voor je partner. Ze staan dus tegenover elkaar. Dat is het uitgangspunt van een juridische procedure.

Een advocaat voert onderhandelingen namens jou. Hij of zij stuurt brieven, dient verzoeken in bij de rechtbank en adviseert jou over jouw rechtspositie. Dat kan nuttig zijn als jullie er echt niet samen uitkomen. Maar het kan ook betekenen dat de communicatie tussen jullie verder onder druk komt te staan.

Stel dat jullie allebei een advocaat inschakelen. Dan verlopen de gesprekken niet meer rechtstreeks tussen jullie, maar via twee juridische professionals die elk een andere opdracht hebben. Dat kost tijd, geld en energie. En het vergroot soms de afstand in plaats van die te verkleinen.

Wat doet een mediator bij een scheiding?

Een mediator begeleidt jullie samen. Ik sta niet aan de kant van één van jullie, maar help jullie allebei om tot afspraken te komen die voor ieder werkbaar zijn. Dat is het kernverschil: een mediator is neutraal, een advocaat is partijdig.

Bij scheidingsmediation zitten jullie aan tafel met één begeleider. We bespreken alles wat geregeld moet worden: de kinderen, de woning, de financiën en eventueel een ouderschapsplan of convenant. Ik help jullie om de gesprekken gestructureerd en rustig te laten verlopen, ook als de emoties oplopen.

Een voorbeeld: een stel met twee kinderen kon het niet eens worden over de verdeling van de zorg. Ze kwamen er thuis niet uit. Tijdens de mediation luisterde ik naar beide kanten en hielp ik hen om hun wensen concreet te maken. Na twee sessies hadden ze een werkbare regeling die voor allebei klopte.

Het verschil in rol en positie

Het verschil zit hem niet alleen in wat ze doen, maar ook in hoe ze dat doen. Een advocaat geeft advies vanuit jouw perspectief. Een mediator stelt vragen en begeleidt het gesprek vanuit een neutraal perspectief.

Een advocaat mag pleiten, adviseren en druk uitoefenen namens zijn cliënt. Een mediator doet dat niet. Ik zeg niet wat jullie moeten beslissen. Ik help jullie om zelf goede beslissingen te nemen. Dat vraagt meer van jullie allebei, maar levert ook meer op.

Bij scheidingsbemiddeling via Het scheidingscollectief merk ik keer op keer dat mensen opgelucht zijn als ze merken dat ze zelf de regie houden. Jullie bepalen de uitkomst, niet een rechter of een advocaat.

Wanneer kies je voor een mediator en wanneer voor een advocaat?

Mediation werkt goed als jullie allebei bereid zijn om samen te werken. Het hoeft niet perfect te gaan tussen jullie. Jullie hoeven het niet overal over eens te zijn. Maar jullie moeten allebei open staan voor een gesprek. Dat is de basisvoorwaarde.

Een advocaat is nodig als er sprake is van een ernstig conflict waarbij samenwerking echt niet mogelijk is. Denk aan situaties met agressie, grote machtsongelijkheid of als één van jullie de ander bewust benadeelt. In die gevallen biedt een juridische procedure meer bescherming.

Maar in de meeste scheidingen is dat niet het geval. Veel mensen kiezen automatisch voor een advocaat omdat ze niet beter weten, terwijl mediation voor hen een veel rustiger en goedkoper traject zou zijn geweest. Een mediator kost minder dan twee advocaten samen, en het traject duurt gemiddeld ook korter.

Kosten: mediator versus advocaat

De kosten van een advocaat bij een echtscheiding lopen al snel op tot duizenden euro's per persoon. Als jullie allebei een advocaat inschakelen, betalen jullie dus samen al gauw het dubbele. En als de procedure lang duurt of ingewikkeld wordt, lopen de kosten verder op.

Mediation is in vergelijking veel goedkoper. Jullie betalen samen voor één begeleider. De meeste mediationtrajecten kosten een fractie van wat een gerechtelijke procedure kost. Bovendien zijn de kosten van mediation soms gedeeltelijk vergoed via de rechtsbijstandsverzekering of is er gesubsidieerde mediation mogelijk.

Bij Het scheidingscollectief zijn de tarieven transparant. Jullie weten van tevoren wat het traject kost en komen niet voor verrassingen te staan. Dat geeft rust op een moment waarop er al genoeg onzekerheid is.

Kan een mediator en advocaat samenwerken?

Ja, dat kan, en soms is het zelfs verstandig. Mediation en juridisch advies sluiten elkaar niet uit. Tijdens een mediationtraject kunnen jullie allebei apart een advocaat raadplegen voor juridisch advies. Dat heet een adviesadvocaat of een advocaat op de achtergrond.

Die advocaat adviseert jullie individueel over jullie rechten en plichten, maar voert geen procedure. Hij of zij leest het concept convenant door en geeft jullie persoonlijk advies voordat jullie tekenen. Zo combineer je het beste van twee werelden: de rust en samenwerking van mediation, met juridische zekerheid op de achtergrond.

Ik werk bij scheidingsmediation altijd transparant. Als ik merk dat jullie behoefte hebben aan individueel juridisch advies, zeg ik dat gewoon. Samen komen we tot een aanpak die voor jullie situatie werkt.

Veelgestelde vragen over het verschil tussen een mediator en advocaat

Moet je bij een scheiding altijd een advocaat inschakelen?

Niet altijd. Voor het indienen van een verzoekschrift bij de rechtbank is in Nederland wel een advocaat nodig, ook als jullie via mediation tot overeenstemming zijn gekomen. Maar die advocaat hoeft geen conflictprocedure te voeren. Een zogenoemde gemeenschappelijk verzoek kan worden ingediend door één advocaat namens jullie allebei. Dat is veel eenvoudiger en goedkoper dan twee advocaten die tegenover elkaar staan.

Is een mediator ook juridisch opgeleid?

Dat verschilt per mediator. Sommige mediators hebben een juridische achtergrond, anderen komen uit de psychologie, het maatschappelijk werk of een andere richting. Wat belangrijk is, is dat een mediator MfN geregistreerd is. Dat betekent dat hij of zij voldoet aan de kwaliteitseisen van de Mediatorsfederatie Nederland.

Een scheidingsmediator met juridische kennis kan jullie goed begeleiden bij een echtscheiding, zeker als de financiële situatie of de kinderafspraken ingewikkeld zijn.

Wat als we tijdens de mediation er niet uitkomen?

Dan hoeft dat niet het einde te zijn. Ik bespreek met jullie wat er vastloopt en of er een andere aanpak mogelijk is. Soms helpt het om een onderwerp tijdelijk te laten rusten en eerst iets anders te regelen.

Lukt het echt niet, dan is het eerlijk om dat te benoemen. In dat geval kunnen jullie alsnog kiezen voor een juridische procedure. Maar in de praktijk komt dat maar zelden voor. De meeste mediationtrajecten worden succesvol afgerond.

Wat jullie nu kunnen doen

Een mediator en een advocaat hebben allebei een rol bij een scheiding, maar op een heel andere manier. Een advocaat behartigt individuele belangen, een mediator begeleidt jullie samen. Voor veel stellen is mediation de rustigere, snellere en goedkopere weg.

Bij Het scheidingscollectief begeleid ik jullie van het eerste gesprek tot de afronding van de echtscheiding. Ik help jullie overzicht te houden, afspraken te maken en verder te gaan. Neem gerust contact op voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek. Dan kijken we samen wat bij jullie situatie past.