Een incompleet convenant kost jullie uiteindelijk meer

Een scheidingsconvenant is incompleet als er onderwerpen ontbreken die later wel relevant blijken te zijn. Dat klinkt voor de hand liggend, maar het is moeilijker te voorkomen dan het lijkt. Op het moment van scheiden denken de meeste mensen aan de grote zaken: de woning, de auto, de kinderalimentatie. Maar er zijn tientallen kleinere onderdelen die minstens zo belangrijk zijn.

Denk aan lopende verzekeringen, gezamenlijke schulden, een zakelijke rekening, vakantiegeld dat nog uitbetaald moet worden of een erfenis die in de toekomst verwacht wordt. Al die zaken verdienen een plek in het convenant. Als ze er niet in staan, geldt er geen duidelijke afspraak. En zonder duidelijke afspraak ontstaat er ruimte voor discussie.

Een voorbeeld: een koppel regelde de verdeling van de woning goed. Maar ze vergaten de gezamenlijke lening die nog openstond. Twee jaar later eiste de bank dat beide partijen die lening aflosten. Omdat er geen afspraak was gemaakt over wie verantwoordelijk was, liep het uit op een juridisch conflict. Dat kostte hen samen duizenden euro's meer dan het opstellen van een compleet convenant had gekost.

Wat zijn de meest vergeten onderdelen?

Uit ervaring weet ik dat bepaalde onderdelen keer op keer ontbreken in convenanten die niet professioneel zijn opgesteld. De meest vergeten onderdelen zijn de volgende.

Pensioen: bij een scheiding na een huwelijk of geregistreerd partnerschap geldt de wettelijke verdeling van pensioen. Maar als jullie daar andere afspraken over willen maken, moeten die expliciet worden vastgelegd. Ontbreekt dat, dan kan later discussie ontstaan over wie recht heeft op wat.

Belastingaangiften: het jaar van de scheiding is belastingtechnisch complex. Wie doet de aangifte? Wie krijgt een eventuele teruggave? Als dit niet is vastgelegd, leidt het bijna altijd tot een conflict.

Kosten na de scheiding: wie betaalt de makelaarskosten als de woning wordt verkocht? Wie draait op voor kosten als er een lekkage is voordat de woning is geleverd? Kleine zaken, maar zonder afspraak worden ze groot.

Waarom kost een gat in het convenant jullie geld?

Een conflict over een ontbrekende afspraak lost zichzelf zelden op. Het begint vaak met een bericht van de ene naar de andere partij. Dan een reactie. Dan een meningsverschil. En als dat niet wordt opgelost, volgt er een advocaat of een rechtszaak.

Een advocaat kost gemiddeld tussen de 200 en 350 euro per uur. Een rechtszaak loopt al snel op tot meerdere duizenden euro's per partij. En dan heb ik het nog niet over de tijd, de energie en de emotionele belasting die het met zich meebrengt. Dat terwijl het opstellen van een volledig convenant een fractie van dat bedrag kost.

Ik begeleid bij Het scheidingscollectief regelmatig mensen die eerder elders een convenant hebben laten opstellen. Dat zeg ik niet om anderen af te vallen, maar om duidelijk te maken wat het verschil is tussen een snel document en een compleet document. Een snelle oplossing is goedkoper op papier, maar duurder in de praktijk.

Hoe herken je een compleet convenant?

Een compleet convenant is herkenbaar aan de breedte van de onderwerpen die erin staan. Het behandelt niet alleen de grote thema's, maar ook de uitzonderingen en de randgevallen. Het bevat heldere afspraken over wat er gebeurt als een van de afspraken niet wordt nagekomen.

Een volledig convenant bevat in elk geval afspraken over:

• De verdeling van bezittingen en schulden

• De woning en eventuele hypotheek

• Alimentatie voor kinderen en eventueel voor de partner

• Pensioenverevening of pensioenafwijking

• Belastingaangiften en teruggaven

• Kosten die nog lopen na de scheiding

• Hoe toekomstige conflicten worden opgelost

  
  

Een koppel dat ik begeleidde, had zelf al een concept geschreven. Ze hadden alles goed gedaan, op één onderdeel na: ze hadden niets vastgelegd over wat er zou gebeuren als een van hen de gemaakte afspraken niet nakwam. Dat leek overbodig, totdat de alimentatiebetaling een half jaar later uitbleef. Omdat er geen boeteclausule of escalatiepad was afgesproken, begon het conflict van voren af aan.

Wat kost een incompleet convenant jullie in de praktijk?

De kosten van een incompleet convenant zijn zelden direct zichtbaar. Ze komen later, als de situatie verandert of als er iets misgaat. De rekening kan bestaan uit advocaatkosten, gerechtelijke procedures, een hertaxatie van de woning, opnieuw een mediator inschakelen of een herzieningsprocedure bij de rechtbank.

Naast de financiële kosten zijn er ook indirecte kosten. De relatie met de ex-partner verslechtert als er conflicten ontstaan. Dat is lastig als jullie samen kinderen opvoeden. Ieder conflict trekt kinderen mee in een situatie die ze niet hebben gekozen.

Een incompleet convenant raakt uiteindelijk meer mensen dan alleen de twee partijen die het hebben ondertekend. Ik zie dat bij Het scheidingscollectief als ik begeleid bij conflicten die achteraf voorkomen hadden kunnen worden. Die wetenschap maakt het extra belangrijk om er van tevoren grondig werk van te maken.

Hoe voorkom je een incompleet convenant?

De beste manier om een incompleet convenant te voorkomen, is samenwerken met iemand die de valkuilen kent. Dat klinkt eenvoudig, maar het vereist iemand die verder kijkt dan de zaken die jullie zelf inbrengen. Een goede begeleider stelt vragen die jullie zelf niet hadden bedacht.

Bij Het scheidingscollectief werk ik met een vaste structuur die alle relevante onderdelen van een scheiding doorloopt. Niet om het proces te verlengen, maar om zeker te zijn dat er niets ontbreekt. Als jullie het ergens niet over eens zijn, helpt mediation om tot een afspraak te komen. Als jullie het al eens zijn, leg ik het gewoon goed vast.

Een volledig convenant kost meer tijd om op te stellen dan een snel document. Maar die tijd verdienen jullie dubbel en dwars terug. Niet alleen in geld, maar ook in rust en duidelijkheid voor allebei.

Veelgestelde vragen over een incompleet scheidingsconvenant

Wat gebeurt er als er iets niet in het convenant staat?

Als een onderwerp niet is opgenomen in het convenant, geldt er geen afspraak. In dat geval valt men terug op de wet of moet er alsnog een overeenkomst worden bereikt. Dat kan via overleg, mediation of via de rechter. Dat laatste kost tijd en geld. Hoe vollediger het convenant is, hoe kleiner de kans dat dit nodig is.

Kan een convenant later nog worden aangevuld of aangepast?

Ja, dat kan. Als beide partijen het eens zijn over een aanvulling of wijziging, kan die worden vastgelegd in een aanvullende overeenkomst. Maar dat vereist wel dat jullie het samen eens worden. Als er al een conflict is, is dat moeilijker. Voorkomen is in dit geval echt beter dan achteraf repareren.

Is een convenant dat we zelf hebben opgesteld juridisch geldig?

Een ondertekend convenant heeft juridische waarde, ook als jullie het zelf hebben opgesteld. Maar een zelfgemaakt convenant mist vaak de volledigheid en precisie die nodig is om later problemen te voorkomen. Laat het altijd controleren door een professional voordat jullie het ondertekenen. Dat geeft zekerheid voor allebei.

Wat nu?

Een volledig convenant is de basis voor een schone start. Het voorkomt conflicten, bespaart geld en geeft allebei duidelijkheid over de toekomst. Ik help jullie bij Het scheidingscollectief om dat document goed op te stellen, van begin tot eind. Neem gerust contact op als jullie willen weten wat er in jullie situatie geregeld moet worden.