Convenant aanpassen als kinderen volwassen worden

Jullie hebben jaren geleden afspraken gemaakt over de kinderen. Het ouderschapsplan lag er, de alimentatie was geregeld en het convenant was ondertekend. Maar kinderen groeien. Ze worden achttien, gaan studeren, krijgen een eigen leven. En dan kloppen de oude afspraken soms niet meer. Dat is geen falen, dat is gewoon hoe het gaat. Ik zie het regelmatig: ouders die niet weten wat ze moeten doen als hun kind meerderjarig wordt en de situatie verandert.

Dit artikel legt uit wat er juridisch verandert als kinderen volwassen worden, wanneer je het convenant aanpast en hoe je dat aanpakt zonder gedoe.

Wat verandert er als een kind achttien wordt?

Op de achttiende verjaardag van een kind verandert er juridisch het nodige. Het kind wordt meerderjarig en is niet langer gebonden aan het ouderschapsplan. De afspraken die jullie als ouders hebben gemaakt in het scheidingsconvenant over zorg, omgang en verblijf, gelden niet meer automatisch.

Kinderalimentatie stopt echter niet automatisch op de achttiende verjaardag. Dat is een misverstand dat ik vaak tegenkom. Als het kind nog studeert of nog niet zelfstandig kan voorzien in zijn of haar levensonderhoud, kan de alimentatieplicht doorlopen tot het vijfentwintigste jaar. Die alimentatie heet dan jongmeerderjarigenalimentatie.

Een voorbeeld: jullie dochter wordt achttien en begint een vierjarige hbo-opleiding. Ze woont op kamers maar heeft financiële steun nodig. In dat geval kan de alimentatieverplichting gewoon doorlopen. Maar de manier waarop dat geregeld is, verandert. Het kind kan zelf een bijdrage aanvragen bij de rechtbank, los van de afspraken die jullie als ouders hebben gemaakt.

Wanneer pas je het convenant aan?

Niet elk convenant hoeft direct aangepast te worden als een kind achttien wordt. Soms zijn de afspraken zo geformuleerd dat ze ook de nieuwe situatie dekken. Maar vaker kloppen de oude afspraken niet meer met de nieuwe werkelijkheid.

Ik adviseer om het convenant te herzien als er een van de volgende situaties speelt:

• De alimentatieafspraak is gebaseerd op een bedrag dat niet meer past bij de huidige kosten.

• Het kind is gaan studeren en heeft hogere uitgaven dan eerder voorzien.

• Een van jullie heeft een andere financiële situatie gekregen.

• Er zijn onduidelijkheden ontstaan over wie wat betaalt voor studie, zorgverzekering of woonkosten.

  
  

Een aanpassing hoeft niet ingewikkeld te zijn. Soms is een korte aanvulling op het convenant voldoende. Bij Het scheidingscollectief kijk ik samen met jullie wat er nog klopt en wat er moet worden bijgesteld.

Wat is jongmeerderjarigenalimentatie?

Jongmeerderjarigenalimentatie is de financiële bijdrage die ouders leveren aan een kind tussen de achttien en vijfentwintig jaar. Het kind heeft recht op deze bijdrage als het studeert of nog niet financieel onafhankelijk is.

Wat veel ouders niet weten, is dat het kind deze alimentatie zelf kan aanvragen bij de rechter als jullie er samen niet uitkomen. Dat is een andere situatie dan bij minderjarige kinderen, waarbij de ouders de afspraken onderling regelen of via de rechter. Het kind staat nu zelf aan het roer.

Stel dat jullie zoon na zijn achttiende gaat werken en geen opleiding volgt. Dan vervalt de alimentatieplicht in veel gevallen. Maar als hij daarna alsnog gaat studeren, kan de verplichting opnieuw ontstaan. Dit soort situaties laten zien hoe belangrijk het is om de afspraken in het convenant flexibel maar duidelijk te formuleren.

Hoe pas je het convenant aan in de praktijk?

Een convenant aanpassen betekent dat jullie samen nieuwe afspraken maken en die schriftelijk vastleggen. Dat kan via een aanvulling op het bestaande convenant, of via een geheel nieuw document als er veel veranderd is.

Jullie hoeven dat niet via de rechter te doen. Zolang jullie het samen eens zijn, kunnen jullie de nieuwe afspraken vastleggen met hulp van een mediator of scheidingsprofessional. Dat is sneller, goedkoper en minder belastend dan een juridische procedure.

Ik begeleid dit proces bij Het scheidingscollectief op een praktische manier. We bespreken wat er is veranderd, wat eerlijk is voor alle betrokken partijen en hoe we dat vastleggen. Het kind zelf heeft hierbij soms ook een rol, zeker als het om zijn of haar eigen alimentatie gaat.

De aanvulling op het convenant moet worden ondertekend door beide ouders en bij voorkeur worden opgesteld door een professional. Zo is het juridisch geldig en voorkom je onduidelijkheid later.

Wat als jullie het niet eens zijn?

Het komt voor dat ouders het niet eens zijn over de nieuwe afspraken. De een vindt dat de alimentatie moet stoppen, de ander vindt dat die door moet lopen. Of er is discussie over wie de studiekosten betaalt.

In dat geval is mediation een goede eerste stap. Ik merk dat veel ouders denken dat ze direct naar de rechter moeten als ze er samen niet uitkomen. Maar in de meeste gevallen is dat niet nodig. Via mediation kunnen jullie alsnog tot een gezamenlijk besluit komen, zonder dat het escaleert.

Als het kind zelf al achttien is, heeft het ook een eigen stem. Het kan kiezen om zelf naar de rechter te stappen voor een alimentatieregeling. Dat is soms confronterend voor ouders, maar het is wel een recht dat het kind heeft. Goede communicatie en een open houding helpen om dat te voorkomen.

Bij Het scheidingscollectief begeleid ik ook die gesprekken. Soms is er al veel spanning opgebouwd en helpt een neutrale derde om het gesprek weer op gang te brengen.

Wat doe je met studiebijdragen en andere kosten?

Naast alimentatie zijn er vaak ook andere kosten die geregeld moeten worden. Denk aan collegegeld, studieboeken, een laptop, de inrichting van een studentenkamer of de zorgverzekering. In het oorspronkelijke convenant staan die kosten meestal niet concreet benoemd.

Ik zie bij Het scheidingscollectief dat dit een veelvoorkomende bron van discussie is. De ene ouder denkt dat die kosten al in de alimentatie zitten, de andere denkt dat ze apart verdeeld worden. Dat levert gedoe op, ook voor het kind.

Een goed bijgewerkt convenant benoemt die kosten expliciet. Wie betaalt het collegegeld? Hoe verdelen jullie de kosten voor een laptop of stage-uitgaven? Zijn die kosten fifty-fifty of op basis van inkomen? Door dat vooraf te bespreken en vast te leggen, voorkom je veel onduidelijkheid.

Veelgestelde vragen over het aanpassen van een convenant

Stopt de kinderalimentatie automatisch als mijn kind achttien wordt?

Nee, dat is niet automatisch het geval. Als het kind nog studeert of niet financieel zelfstandig is, kan de alimentatieplicht doorlopen. Die heet dan jongmeerderjarigenalimentatie en kan gelden tot het vijfentwintigste levensjaar. Jullie kunnen hier samen afspraken over maken, of het kind kan zelf een verzoek indienen bij de rechter als jullie er niet uitkomen.

Moet het convenant worden aangepast als mijn kind gaat studeren?

Dat hangt af van hoe de bestaande afspraken zijn geformuleerd. Als de alimentatie al een bijdrage voor studie omvat en de bedragen nog kloppen, hoeft er misschien niets te veranderen. Maar als de kosten hoger uitvallen dan verwacht, of als er onduidelijkheid is over wie wat betaalt, is een aanpassing verstandig. Ik kijk graag met jullie mee wat er nodig is.

Kan mijn kind zelf naar de rechter als wij het niet eens zijn?

Ja, vanaf de achttiende verjaardag kan het kind zelf een alimentatieverzoek indienen bij de rechtbank. Het is dan geen zaak meer tussen de ouders alleen. Het kind staat juridisch zelf in zijn recht. Dat maakt het extra belangrijk om er samen uit te komen voordat het zover komt.

Wat nu?

Als jullie kind de achttien nadert of al meerderjarig is, is het verstandig om de bestaande afspraken tegen het licht te houden. Kloppen de bedragen nog? Zijn alle kosten benoemd? Zijn jullie het eens over de nieuwe situatie?

Bij Het scheidingscollectief help ik jullie om die vragen beantwoord te krijgen en de afspraken goed vast te leggen. Neem contact op en we kijken samen wat er nodig is.